căn bệnh tưởng chừng như đơn giản đó đã biến chị từ một cô gái đẹp thành người đàn bà trần trụi, mộng du. chị bị cưỡng bức tình dục rồi vô tình sinh con trong thế giới mà bản năng làm mẹ của chị không có.

người phụ nữ đi trong cõi mộng

tiến sĩ tô thanh phương - trưởng khoa cấp tính nữ (khoa t6), bệnh viện tâm thần trung ương i  - nhớ về những người phụ nữ bị hội chứng kỳ lạ dẫn đến những hoang tưởng rằng thế giới này thật đau buồn và chỉ muốn tìm bỏ đi như một con vật hoang.

"nhiều trường hợp bệnh nhân khổ lắm. người ta vẫn nói không có nỗi đau nào bằng nỗi đau mắc bệnh trầm cảm khiến bệnh nhân chỉ muốn chết và được chết", bác sĩ phương chia sẻ.

hội chứng xác sống thực ra là một dạng bệnh tâm thần.

bệnh nhân nguyễn thị tr. 30 tuổi (quốc oai, hà nội) trầm cảm nặng. khai thác tiền sử từ người thân bệnh nhân, các bác sĩ biết được chồng chị tr. đi ngoại tình với một người hàng xóm ngay cạnh. hắn lừa vợ vay tiền ngân hàng để làm ăn rồi ôm đống tiền bỏ đi theo người tình. một tháng sau, anh ta về nhà. trên hành trình trốn chạy cùng người tình, hắn đã tiêu hết khoản tiền vay ngân hàng.

không nói chuyện, không cười, không khóc, ánh mắt chị ngày càng đờ đẫn hơn. khóe mắt khóc nhiều ngày chồng bỏ đi không còn lanh lợi, thay vào đó nó trở nên vô hồn. mỗi ngày đi qua, chứng trầm cảm của chị nặng thêm. ai cũng nghĩ chị buồn chuyện gia đình nên như vậy. khi sóng gió qua, anh chồng cũng biết lỗi thì chị sẽ vui dần lên, cốc nước nóng sẽ nguội dần nhờ thời gian.

nhưng ngày đó càng xa dần mà thay vào đó là căn bệnh 'lạ" của chị xuất hiện. không vật vã trách móc chồng, chị tr. như một người đàn bà từ thế giới khác bước về. khi hỏi chuyện, chị ít tiếp xúc và tỏ rõ sự bất cần đời. chị nói với mẹ đẻ của mình: "cuộc sống không bằng cái chết. có khi con chết đi cho nhanh".

thế rồi, chị tr. bỏ đi hoang khắp nơi. trong vô thức của chị, cuộc sống này buồn chán lắm, mọi người đang sắp chết đến nơi rồi, não của chị bị ủng úa và thân hình tàn tạ. bỏ nhà ra đi, chị giống như một con thú dại, tối đâu là nhà, ngã đâu là giường. có những đêm chị nằm ngủ trên đê, ngoài bờ sông. hơn 10 ngày đi hoang, chị không nhớ được những gì. chồng chị lo sợ đã bỏ trốn mất vì không muốn sống cùng người điên. hai đứa con gái nhỏ cũng sợ mẹ.

bà nan, mẹ chị tr., đành ngậm ngùi thuê người đi tìm con gái. về nhà, gia đình bàn bạc đưa chị đi khám bệnh tại bệnh viện tâm thần. các bác sĩ kết luận chị tr. bị hội chứng cotard, hay còn gọi là hội chứng xác sống.

trong lúc tỉnh, lúc mơ chị vẫn kể lại ngày chị lang bạt giang hồ và có nhiều người đàn ông đã cưỡng bức chị. không có cảm giác, nên khi bị lạm dụng tình dục chị không hề hay biết. người chị như một xác sống. khoái cảm tự nhiên bây giờ cũng không khiến chị rung động. vừa vào điều trị, bác sĩ phát hiện chị tr. có bầu.

Điều đáng buồn, cái thai xuất hiện trong khoảng thời gian chị đi hoang nên bố đứa trẻ là câu hỏi khó với gia đình. lo sợ bị bệnh truyền nhiễm, chị tr. còn được thử máu nhưng may mắn căn bệnh thế kỷ không nhiễm vào máu chị. Đứa trẻ sinh ra trong vô thức của người mẹ. bản năng làm mẹ ở chị tr. không còn. nhìn đứa trẻ, chị không âu yếm. trong cơn buồn chán, chị tr. còn tự tay xé toạc vùng kín. máu chảy nhưng người phụ nữ vẫn không biết đau. chị chỉ ngồi im nhìn mọi người xung quanh đang chỉ trỏ.

bác sĩ tô thanh phương kể, những người phụ nữ bị chứng khiến họ trở nên hoang tưởng. phụ nữ bị điên thì trăm cái khổ. nhiều trường hợp người thân dành bó tay, nuốt nước mắt để họ "phá cũi xổ lổng" đi như ma ám ngoài mưa gió, lều quê quán chợ, "tới đâu là nhà, ngã đâu là giường". trước khi đi, nhiều bà mẹ cực chẳng đã còn đặt vòng tránh thai hoặc triệt sản cho con gái điên của mình, để tránh bị mang thai khi gặp "yêu râu xanh".

thế nhưng, vẫn có những người đàn bà phải rời nhà thương điên sang bệnh viện phụ sản. thậm chí có bệnh nhân nữ đang hò hét trong trạng thái khỏa thân thì lên cơn đau đẻ, nhập viện sản và sinh nở một cách ngơ ngẩn, thẫn thờ.

Ảnh minh họa

ảo giác xui khiến thích làm nghề đào mộ

trường hợp của bệnh nhân vũ văn x., 24 tuổi, quê ở thanh hà, hải dương lại có biểu hiện rất lạ. lúc nào x. cũng cho rằng mình được người ta xui khiến đi đào mả nhà hàng xóm. nghĩa trang của thôn, x. mang cuốc, xẻng ra đào hết lên. Ở thôn người ta phải cử người trông coi x. vì sợ cậu sẽ "san bằng" nghĩa địa.

tìm tiểu sử của x. bác sĩ phát hiện cậu không có mâu thuẫn gì với bất cứ gia đình, cá nhân nào trong thôn nhưng không hiểu sao x. lại có ý nghĩ như vậy. trả lời người thân, x. liên tục cho rằng chủ nhân của ngôi mộ nhờ cậu đào lên. x. liên tục khẳng định mình không làm sai mà chính những gia đình có người thân nằm ngoài nghĩa địa đã làm sai khi họ bảo đào mộ họ lên thì không đào mà để người đó phải đến nhờ x. ra đào hộ.

x. luôn chứng tỏ bản năng có thể nghe thấu người âm nói gì của mình. cậu chỉ vào đầu mình và nói: "não này là của trời ban cho, là con của trời nên sẽ thay trời giúp đỡ người đau khổ". x. ám chỉ người đau khổ là những người nằm dưới mộ sâu. hãi hùng hơn, nhiều đêm cậu lăn, lê, bò, soài trên những ngôi mộ đã xây vững chắc. x. tỏ ra đau khổ khi cuốc, xẻng của cậu cũng không giúp người nằm dưới mồ xây chắc chắn kia có thể lên dương thế được.

người nhà của x. cho biết cậu không có biểu hiện gì lạ trước đó. năm ngoái, x. từ tây nguyên về nhưng cậu vẫn chăm chỉ giúp bố mẹ làm ăn. vào một ngày nọ, gia đình đang ăn cơm thì thấy x. vác cuốc đi ra ngoài cánh đồng hướng về phía nghĩa địa. thấy vậy, mẹ x. chạy theo hỏi thì x. trả lời "đi đào mộ".

bà tưởng con mình nói đùa, nào ngờ buổi chiều có người đến gia đình mắng "thằng x. đã đào ngôi mộ chưa đến giỗ đầu tung hết lên". Đào bằng cuốc mệt, x. dùng tay bốc đất ném lên. vừa đào, cậu vừa lẩm bẩm "sao phải khổ thế này". gia đình, hàng xóm chạy ra nghĩa địa xem "cái thằng x. nó đào mả cả làng lên rồi".

x. hay nói biểu hiện của người chết hơn là người sống. cậu cho rằng đời sống này khổ cực quá, địa ngục không phải là ở âm ti mà trên trần gian, vì thế những người chết phải lên trần gian để trở về với địa ngục thật. x. luôn cho rằng mình nghe được những người dưới mồ nói chuyện. 

người nhà x. ban đầu nghĩ x. bị ma làm. gia đình thuê thầy cúng cả tháng, bệnh tình của x. ngày càng nặng hơn. x. không có biểu hiện phá phách mà cậu chỉ hoang tưởng rằng mình là người cứu nhân, độ thế cho cõi chúng sinh. có lần, nửa đêm x. bỏ nhà ra nghĩa địa cuốc bới hết những ngôi mộ chưa xây. cả làng bị động mộ, còn x. cho rằng "người nằm dưới mộ nhờ cậu cuốc lên".

các bác sĩ bệnh viện tâm thần trung ương chẩn đoán, x. mắc chứng loạn thần và do ảo thanh sai khiến. khi ảo thanh xuất hiện, cậu không chiến thắng được ảo thanh nên đã làm theo.

tiến sĩ tô thanh phương - vị tiến sĩ đầu tiên ở việt nam nghiên cứu chi tiết về bệnh trầm cảm trong đó hội chứng cotard hay còn gọi là hội chứng xác sống. Ông cho biết ở hội chứng này, bệnh nhân hoang tưởng phủ định bản thân, phủ định thế giới cho rằng bản thân mình chỉ là cái xác còn phần hồn đã không còn. người bị hội chứng này luôn muốn tìm đến cái chết bất cứ lúc nào.

Đa số những bệnh nhân bị trầm cảm nặng không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến hội chứng này. việc điều trị cũng tùy thuộc vào từng bệnh nhân. có bệnh nhân nhận thuốc, nhưng cũng có bệnh nhân không nhận thuốc.

Ở việt nam, bệnh trầm cảm đã được quan tâm hơn nên ít bệnh nhân bị trầm cảm nặng phải nhập viện. những trường hợp chỉ muốn chết và cho rằng mình đã chết đi hoang sống vạ vật như hồn ma trên dương thế không nhiều nhưng cũng đủ cho các bác sĩ nhớ đời. biểu hiện của tr và x. đều là một dạng trầm cảm nặng, bệnh nhân hoang tưởng và phủ nhận thân xác mình cho rằng mình có quyền năng tuyệt đối.

btv

Thứ sáu, 27/02/2015 | 13:01 GMT+7

(ĐSPL) - Là Tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực điều trị trầm cảm, T.S Tô Thanh Phương được biết đến như "từ mẫu" đã cống hiến gần trọn cuộc đời cứu vớt những bệnh nhân tâm thần.

Tên tuổi của T,S Phương (SN 1959) - Phó Giám đốc kiêm Trưởng khoa cấp tính nữ - Bệnh viện Tâm thần Trung ương I (Thường Tín, Hà Nội) gắn liền với Luận án Tiến sỹ "Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng rối loạn trầm cảm nặng và điều trị bằng Amitriptyline phối hợp với thuốc chống loạn thần” và đã tạo ra một bước đột phá đối với ngành tâm thần học.

Đó là phương sử dụng thuốc an thần kinh kết hợp với thuốc trầm cảm (Amitriptyline) mà trên thế giới chưa hề có một tài liệu nào đề cập đến. Bằng phương pháp điều trị này, Tiến sỹ Phương đã chữa khỏi cho rất nhiều người bệnh trầm cảm ở nhiều mức độ khác nhau (nhẹ, trung bình, nặng (không loạn thần và có loạn thần)... mang lại niềm vui, hạnh phúc cho nhiều gia đình.

Gặp “Từ mẫu” của những bệnh nhân tâm thần - Ảnh 1Phóng to

 

T.S Tô Thanh Phương thăm khám các bệnh nhân.

 

Ngày 7/10/2014, ông được chọn là một trong 42 Trí thức nhận Bảng vàng vinh danh “Trí thức tiêu biểu vì sự nghiệp phát triển Thủ đô” tại Văn Miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội)...

Tiếp PV trong giây phút thảnh thơi ít ỏi trong Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2)”, T.S Tô Thanh Phương tâm sự về kỷ niệm khó quên từ ngày theo nghề.

T.S Phương Kể: Tôi nhớ nhất lần vừa vào công tác tại Bệnh viện, khi ấy có một bệnh nhân nam bị chứng bệnh trầm cảm trốn bệnh viện chạy ra ngoài.

Bệnh nhân này lại là giảng viên võ thuật của một trường ĐH. Khi nghe tin bệnh nhân trốn viện ra ngoài tôi và một y tá nữa đèo nhau trên chiếc “xe cá ươn”.

Khi đi về phía Nam, cách bệnh viện cũng khá xa, chúng tôi thấy bóng dáng bệnh nhân nhưng rất sợ vì người này có võ lại to cao. Lúc này, cả hai chẳng biết làm thế nào nếu lao thẳng tới trói lại chỉ sợ bị đánh vì bệnh nhân có võ…

Chúng tôi bám từ từ theo phía sau, thấy bệnh nhân mất cảnh giác tôi đã nhảy khỏi xe máy bất ngờ quàng tay qua cổ, ôm lấy bệnh nhân, y tá đi cùng cũng bỏ xe máy sang một bên lao tới cùng khống chế, vài phút sau bệnh nhân ấy cũng bị trói lại rồi chúng tôi đưa lên xe máy chở về bệnh viện.

 
 
 

Nói về những khó khăn trong quá trình đi tìm các phương pháp chữa trị chứng bệnh trầm cảm, t.s Phương kể lại: Năm 1986, tôi về làm việc tại Bệnh viện, đó cũng là giai đoạn vô cùng khó khăn khi đội ngũ y bác sĩ thì thiếu kiến thức, kinh nghiệm, các cơ sở vật chất thì nghèo nàn, dường như không thể đáp ứng được việc chữa trị cho những bệnh nhân tâm thần được đưa vào.

Đặc biệt, khi các bệnh nhân tâm thần được chuyển vào đây họ rất nguy hiểm, một số y bác sỹ còn bị bệnh nhân đánh vỡ quai hàm, bẻ gãy tay… 

Cũng bởi lý do này nên nhiều bác sỹ không dám ở lại công tác mà phải chuyển đi. Nhiều lúc tôi cũng nghĩ rằng: “Chẳng nhẽ cuộc đời mình đến thế này thôi sao?”. Mặc dù rất bi quan, chán nản nhưng tôi vẫn quyết định ở lại.

Từ những khó khăn ấy, T.S Phương đã tự mình đi học tiếng Pháp sau đó thi đỗ và sang Pháp học (1995). Tại Pháp ông nhận thấy phương pháp chữa trị bệnh trầm cảm của họ rất hay và giải quyết được cho rất nhiều bệnh nhân.

"Trong khi đó tại Việt Nam, bệnh nhân tâm thần được đưa đến bệnh viện chẳng khác gì đẩy vào nhà tù" - T.S Phương nói.

Sau 1 năm học tôi đem theo nhiều cuốn sách nghiên cứu chữa trị bệnh trầm cảm đang thịnh hành từ bên Pháp về Việt Nam và áp dụng điều trị cho các bệnh nhân. Theo như các phương pháp điều trị trong sách thì bệnh nhân trầm cảm chỉ dùng thuốc trầm cảm và thấy hiệu quả không cao.

Đến năm 2002, tôi quyết định sang Pháp lần thứ 2 để hỏi thầy giáo đã dạy tôi về phương pháp chữa trị bệnh trầm cảm, sau đó làm thử “Nghiên cứu đặc điểm lâm -sàng rối loạn trầm cảm nặng và điều trị bằng Amitriptyline phối hợp với thuốc chống loạn thần”.

“Ban đầu, khi nghiên cứu "Amitriptyline phối hợp với thuốc chống loạn thần", tôi bị rất nhiều người phản đối song nghĩ về người bệnh phải khổ sở, mức độ nguy hiểm ngày càng bộc lộ ra vì không có phương pháp chữa trị, các bác sỹ thì nơm nớp lo sợ nên tôi quyết định mạo hiểm thực hiện cho bằng được. Sau đó, phương pháp này đã thành công và ngày càng được nhân rộng”.

Ngoài ra ông còn thực hiện thành công nghiên cứu “kích thích từ xuyên sọ trong hỗ trợ điều trị ảo thanh kéo dài ở bệnh nhân tâm thần phân liệt Paranoid.

Chia sẻ về tương lai, T.S Phương cho biết: Thời gian tới tôi có khá nhiều dự định, những dự định ấp ủ to lớn và tâm huyết nhất là viết một quyển sách về các công thức trầm cảm điều trị các dạng bệnh trầm cảm để lại cho thế hệ sau này.

“Tôi mong thế hệ trẻ hãy cống hiến hết mình, làm việc nhiệt tình, luôn đặt cao trọng trách của người thầy thuốc lên hàng đầu. Đừng thấy chút khó khăn mà từ bỏ người bệnh, vì được chữa trị, chăm sóc cho người bệnh khỏi bệnh đó chính là niềm vui lớn cho những người bác sỹ”. T.S Phương trăn trở.

Sau khi cãi nhau với bạn trên Facebook, cô gái 18 tuổi bị ám ảnh, trong đầu luôn nghe thấy tiếng người chửi. Cô trở nên lầm lỳ, sợ hãi và phải nhập viện tâm thần.

Nằm điều trị tại khoa Cấp tính nữ, Bệnh viện Tâm thần trung ương 1, Nguyễn Thị Hoa (18 tuổi, ở Phú Xuyên, Hà Nội) mang dáng vẻ thất thểu, mệt mỏi. Hoa vừa kết thúc kỳ thi tốt nghiệp và đại học nhưng do căn bệnh trầm cảm khởi phát từ trước đó nên em đã không vượt qua kỳ thi quan trọng của cuộc đời.

Ngồi bên cạnh là chị Hạnh (mẹ của Hoa). Chị cho biết rất thương con nhưng chỉ biết động viên để Hoa nhanh khỏe để tiếp tục ôn thi vào năm sau, bắt đầu lại cuộc đời.

Nhap vien tam than vi cai nhau tren Facebook hinh anh 1
Bác sĩ Tô Thanh Phương - PGĐ Bệnh viện, trưởng khoa Cấp tính nữ - đang thăm khám cho bệnh nhân Hoa. Ảnh: Việt Hùng.

Ảo thanh chỉ vì Facebook

Chị Hạnh cho biết: “Cách đây khoảng 5 tháng, tôi để ý thấy con gái có những biểu hiện bất thường như hay cười tủm một mình, lẩm bẩm, nói chuyện một mình, thất thểu, gọi 2-3 tiếng mới thưa, hay kêu chán, không chịu ăn, thậm chí trốn ăn, không ngủ. Sau một thời gian, tôi thấy con gầy đi trông thấy, xanh xao nên rất lo lắng”.

Sau khi trò chuyện với con, chị mới biết Hoa thường xuyên truy cập Facebook. Gần đây, em và bạn thân có mâu thuẫn và cãi nhau trên mạng xã hội. Hoa bị người bạn kia nói xấu, bêu rếu trên Facebook nên chán nản, mệt mỏi. Em trở nên ngại tiếp xúc với bạn bè, người xung quanh, lầm lỳ trong nhà.

Nghiêm trọng hơn, cô bé 18 tuổi luôn nghe thấy trong đầu có tiếng nói, đặc biệt là tiếng chửi mình. “Hoa kể con liên tục nghe thấy người chửi mình. Thỉnh thoảng lại kêu lên ‘mẹ ơi, nó chửi con’, khiến em mất kiểm soát và sợ hãi. Tình trạng ngày càng nặng nên chúng tôi quyết định đưa em vào viện”, chị Hạnh cho hay.

Hệ lụy từ thế giới ảo

Nói về trường hợp này, TS.BSCC, Phó giám đốc, Trưởng khoa cấp tính nữ Tô Thanh Phương, cho hay: “Bệnh nhân Hoa nhập viện trong tình trạng trầm cảm, có ảo thanh, bên trong đầu luôn có tiếng nói xui khiến. Bệnh nhân có ý định tự tử. Sau một ngày điều trị, bệnh nhân có tiến triển, đã ăn uống nhiều hơn, ngủ ngon hơn”.

Theo bác sĩ Phương, lứa tuổi từ 17-18 tuổi nhập viện tâm thần không phải hiếm. Bệnh nhân tại đây thuộc 4 nhóm chính:

- Do yếu tố gia đình chiếm 5-7%.

- Nhân cách người bệnh (những người kín đáo, ít thể hiện, người có đòi hỏi quá cao trong công việc, cuộc sống nhưng không thực hiện được).

- Mắc một căn bệnh nào đó (bệnh ung thư, bệnh tim, phụ nữ sau đẻ,…).

- Liên quan đến kinh tế, văn hóa, xã hội (chiếm tới 60-70%).

Trường hợp của bệnh nhân Hoa không hiếm gặp, nó thuộc nhóm cuối cùng, bao gồm các nguyên nhân xuất phát từ tình cảm, áp lực cuộc sống, thi cử,…

Theo bác sĩ Phương, bệnh nhân trầm cảm có dấu hiệu ban đầu kín đáo, sau đó diễn biến nặng với các biểu hiện loạn thần, ảo thanh, ảo giác,… Đa số đều có ý định tự sát. Nếu gia đình không phát hiện, hệ lụy sẽ rất nguy hiểm. May mắn trong trường hợp này, gia đình đã phát hiện và quan tâm kịp thời.

Chia sẻ thêm về tác động của mạng xã hội, bác sĩ Vương Khánh Hiệp, Phó khoa Cấp tính nữ cho hay, những sang chấn tâm lý, stress phần nhiều là do mạng xã hội, việc học hành, gia đình mang lại.

Đặc biệt, mạng xã hội đang ảnh hưởng tới tâm lý giới trẻ rất nhiều. Bác sĩ Hiệp phân tích, nhiều em nghiện Facebook, thức thâu đêm, không ăn uống để chơi, trò chuyện, sống ảo.

Kết quả, chúng khiến hệ thần kinh yếu đi và làm tính cách thay đổi. Họ trở nên ngại giao tiếp, ít để ý công việc của mình. Bệnh nhân mất ăn mất ngủ, đau đầu, xuất hiện cảm giác lo sợ.

Ngoài ra, những thông tin trên mạng xã hội có thể khiến bệnh nhân xuất hiện ảo tưởng, chi phối cảm xúc hành vi của bản thân.

"Với những tác động này bệnh nhân dễ rơi vào trạng thái trầm cảm, loạn thần, ảo tưởng. Đáng tiếc, nhiều gia đình thường giấu, không đưa đến viện để điều trị, dẫn tới những sự việc đáng tiếc. Đó là những vụ tự tử ở những tuổi rất trẻ", bác sĩ Hiệp lo ngại.

* Tên nhân vật đã được thay đổi

Hà Quyên - Việt Hùng

- Sau khi sinh con thứ 2, bà mẹ trẻ không ăn, không ngủ khiến cân nặng sụt từ 57kg xuống còn 24kg trong vòng 5 tháng.

TS Tô Thanh Phương, Phó giám đốc bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 cho biết, bệnh nhân là Phạm Thị Hằng (27 tuổi, Hải Hậu, Nam Định), nhập viện cách đây hơn 1 tháng trong tình trạng bị trầm cảm rất nặng: Không ăn, không uống, không nói chuyện và chống đối điều trị quyết liệt.

Theo mẹ chồng chị Hằng, sau khi sinh con thứ nhất, con dâu bà có những biểu hiện bất thường như rửa tay liên tục, sợ sệt nhưng mọi người nghĩ là biểu hiện bình thường sau sinh nên không để ý.

trầm cảm, trầm cảm sau sinh, mất ngủ, tâm thần, bệnh viện tâm thần
Chị Hằng gầy gò, trầm cảm nặng khi mới nhập viện. Ảnh: BSCC

Cho đến khi chị Hằng sinh con thứ 2 cách đây 5 tháng, các biểu hiện dần nặng lên như không ăn, không ngủ, không uống thuốc, lẩn thẩn... thậm chí còn định tự sát.

Tình trạng này kéo dài suốt 5 tháng ròng khiến chị Hằng bị sụt cân nghiêm trọng, từ 57kg còn 24kg. Khi vào bệnh viện Tâm thần Trung ương 1, chị Hằng gầy gò, xanh xao, mắt trũng sâu, trán dô ra.

Theo TS Phương, bệnh nhân Hằng là một trong những trường hợp trầm cảm sau sinh thể nặng. Do bệnh nhân chống đối quyết liệt nên các bác sĩ phải trộn thuốc an thần vào sữa và cho ăn qua đường xông.

"Sau đó bệnh nhân được điều trị bằng cách kích từ xương sọ. Đây là phương pháp chữa trầm cảm mới nhất hiện nay, giúp bệnh nhân không cần dùng thuốc và giảm được các tác dụng không mong muốn của thuốc", TS Phương chia sẻ.

Sau gần 1 tháng điều trị, hiện chị Hằng đã tăng thêm được gần 4kg, giao tiếp vui vẻ và có thể được xuất viện trong nửa tháng tới.

80% bệnh nhân trầm cảm muốn tự sát

Theo TS Phương, số lượng người bị trầm cảm chiếm khoảng 20% dân số thế giới với 3 thể: Nhẹ, vừa, nặng. Trong đó giai đoạn đầu rất khó phát hiện.

Riêng trầm cảm nặng phân làm 2 loại: Không loạn thần (với biểu hiện buồn thảm, ủ rũ, bi quan, chán nản) và loạn thần (hoang tưởng, ảo giác, ảo thanh xui khiến như: tự tử, giết người, không ăn, bỏ nhà và nhảy lầu là nguy hiểm nhất).

trầm cảm, trầm cảm sau sinh, mất ngủ, tâm thần, bệnh viện tâm thần
TS Tô Thanh Phương. Ảnh: T.Hạnh

"Nếu bị ảo thanh kéo dài ngoài 6 tháng là không thể chữa khỏi", TS Phương nhấn mạnh.

Số liệu thống kê cho thấy 80% bệnh nhân trầm cảm nặng bị ảo thanh định tự sát, 15% trong đó đã tự sát thành công.

Media player poster frame
 

Với trầm cảm sau sinh, tỉ lệ này chiếm khoảng 0,15% số phụ nữ sinh đẻ. Mỗi năm bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 tiếp nhận 20-30 bệnh nhân.

Theo TS Phương, mất ngủ là một trong những nguyên nhân dẫn đến trầm cảm và tỉ lệ này ngày càng lớn nhưng ít người để ý, có trường hợp trắng đêm không ngủ 8-12 năm.

Đáng lưu ý, nhiều người mất ngủ tự ý dùng thuốc trị mất ngủ thay vì nghĩ đến trầm cảm, trong đó uống nhiều melatonin có thể làm teo tuyến tùng.

TS Phương cho biết, điều trị trầm cảm phải kết hợp thuốc và tâm lý, trường hợp nặng có thể phải dùng sốc điện, kích từ.

Tùy từng trường hợp, từng giai đoạn sẽ áp dụng những loại thuốc trầm cảm khác nhau. Tuy nhiên hầu hết các thuốc trầm cảm đều có tác dụng phụ không mong muốn như tác động hệ tim mạch khiến tim đập nhanh, dùng lâu có thể gây suy tim nên người già dùng nguy hiểm, tác động hệ tiết niệu gây bí tiểu rồi gây táo bón, khô miệng, rối loạn tình dục...

3 triệu chứng phát hiện sớm trầm cảm

TS Phương lưu ý, khi nhận thấy những dấu hiệu sau ở bản thân hoặc người thân, cần nghĩ ngay đến trầm cảm:

- Khí sắc giảm, buồn rầu, tình trạng buồn chán này kéo dài trên 2 tuần.

- Giảm nhiệt tình, giảm hứng thú, không còn ham muốn với những sở thích trước kia.

- Giảm năng lượng: Người mệt mỏi, làm bất cứ việc gì nhỏ nhẹ cũng thấy mệt. Mệt mỏi tăng về buổi sáng.

Ngoài ra có các triệu chứng phụ: Cảm thấy bi quan, chán nản về tương lai, tiến độ, giảm lòng tự trọng, tự tin, có những ý tưởng và hành vi tự sát, chán ăn, không muốn ăn, có những người từ chối ăn, rối loạn giấc ngủ có tính chất tăng dần...

Thúy Hạnh